Zapomniane polskie zwycięstwo pod Obertynem

23 sierpnia 2023 , Tagi: historia , Jan Tarnowski

Bitwa pod Obertynem została rozegrana 22 sierpnia 1531 roku pomiędzy wojskami Korony i armią mołdawską. W bitwie Polska odniosła całkowite zwycięstwo nad trzy razy większą armią przeciwnika.

Bitwa pod Obertynem zakończyła wieloletni spór z Mołdawią o Pokucie. Wojska hospodara Piotra Raresza zwanego Petryłą zostały rozbite. Po bitwie osłabiona Mołdawia utraciła też resztki niezależności wobec Imperium Osmańskiego.

Walka o Pokucie

Pokucie to kraina historyczna leżąca nad górnym Prutem, na terenie dzisiejszej Ukrainy. Były to najdalej leżące ziemia Królestwa Polskiego. Do 1499 roku Pokucie było lennem Polski, utraconym za panowania Jana Olbrachta na rzecz Turcji. Kraina ta wróciła do Korony w 1510 roku na mocy porozumienia pomiędzy Zygmuntem Starym a hospodarem Bogdanem III Ślepym.

Sprawa Pokucia stała się jedną z kluczowych dla polskiej polityki, kiedy hospodarem Mołdawii został Piotr Raresz, dążący do odbudowy silnego państwa mołdawskiego. Pragnął on uniezależnić swój kraj od Turcji, a także ostatecznie odebrać Polsce Pokucie.

Raresz liczył, że z łatwością zajmie zbrojnie Pokucie, a Polska nie odważy się rozpocząć z nim wojny w obawie przed Turcją (w 1526 roku miała miejsce bitwa pod Mohaczem, w czasie której poległ Ludwik II Jagiellończyk). W 1530 roku Raresz rozkazał swoim wojskom atakować przygraniczne polskie posterunki, a kiedy wody w Prucie opadną, wejść na Pokucie zbrojnie.

Bitwa pod Obertynem

Wojska mołdawskie weszły na Pokucie 3 grudnia 1530 roku i szybko zdobyły warownię w Śniatyniu oraz miasto Kołomyja. Już 12 grudnia król Zygmunt Stary zdecydował o wysłaniu wojska, które miało stawić czoła inwazji Raresza.

31 grudnia 1530 roku miała miejsce bitwa pod Chocimiem, w której wojskami polskimi dowodził hetman polny koronny Jan Koła z Dalejowa. Polacy ponieśli jednak porażkę, gdyż wysłane do walki wojska liczyły zaledwie 1400 zbrojnych. Nie doceniono siły i zaciętości mołdawskich wojsk.

Zygmunt Stary postanowił lepiej przygotować się do wyprawy przeciwko Piotrowi Rareszowi. Szlachta zgodziła się zapłacić nowe podatki na potrzeby wojenne. Aby całą wyprawę uprzednio zabezpieczyć, król wysłał do Konstantynopola posła. Sułtan zapewnił jednak Polskę, że odcina się od poczynań Raresza i nie będzie się wtrącał w polsko-mołdawski spór.

Dowództwo nad polską armią objął doświadczony wódz, hetman Jan Amor Tarnowski. Dostał on wolną rękę podczas wyprawy – nie mógł jedynie przekraczać granicy z Mołdawią.

Wojska polskie zgromadziły się w Rohatyniu niedaleko Stanisławowa. Do 5 sierpnia 1531 roku Polacy zajęli całe Pokucie, lecz kiedy wojska zaczęły się już cofać w stronę Lwowa, do hetmana Tarnowskiego dotarła wieść, że Raresz gromadzi potężną armię przy granicy z zamiarem ponownego wejścia na Pokucie.

15 sierpnia Mołdawianie rozpoczęli oblężenie Gwoźdzca. Na odsiecz twierdzy ruszyła armia pod dowództwem Tarnowskiego. Już 19 sierpnia doszło do pierwszych potyczek pomiędzy obydwoma armiami, z których zwycięsko wyszli Polacy. Dwa dni później, po krótkim odpoczynku, Polacy ponownie ruszyli w drogę powrotną, dochodząc 21 sierpnia 1531 roku do wsi Obertyn w kotlinie rzeki Czerniawy. Tam raz jeszcze Tarnowski poinformowany został, że Raresz nie zamierza odpuścić i znowu chce zaatakować wojska polskie. Tarnowski ponownie stawił mu czoła.

Obóz wojsk polskich przeniesiony został na leżące dwa kilometry dalej wzgórze przy drodze z Obertyna do Chocimierza. Miejsce było idealne do obrony, gdyż wojska mołdawskie musiały atakować idąc pod górę. Wojska polskie od północy osłaniał natomiast las.

Wojska mołdawskie pojawiły się pod Obertynem około godziny 9:00 22 sierpnia 1531 roku. Piotr Raresz próbował „zamknąć” polskie pozycje otaczając je półkolem. Polacy rozpoczęli ostrzał artyleryjski. Złapany jeniec mołdawski wyznał, że przed Polakami stoi cała armia Raresza, co przeraziło część dowódców. Wojska polskie liczyły około 5 tysięcy żołnierzy i 12 dział, zaś Mołdawianie stawili się w liczbie 17 tysięcy żołnierzy wraz z 50 działami.

Więcej: https://historia.dorzeczy.pl/nowozytnosc/473175/bitwa-pod-obertynem-zapomniany-triumf-polskiej-armii.html

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej